ÇOCUKLARDA GÖZ TEMBELLİĞİ


Çocuklarda Göz Tembelliğine Dikkat!


Çocuklarda zamanında tespit edilemediği için tedavi edilemeyen göz bozuklukları; onların hayat boyu az görmesine, derslerde, spor aktivitelerinde, sosyal hayatta ve daha birçok alanda başarısız olmalarına sebep olabilir.

 

Çocuklarda göz muayenesi hangi yaşlarda yapılmalıdır?

 

Çocuklarda göz muayenesinin kabul edilmiş belirli bir yaşı yoktur. Hiç belirti ya da şikayet olmadığı durumlarda, çocuk 3-4 yaşına gelmeden en azından bir kez göz muayenesi olmalıdır. Ben hastalarıma 1 yaş, 3-4 yaş arası ve ilkokula başlamadan önce göz muayenesi öneriyorum. Göz muayenesi hastanın uyum ve katılımını gerektirdiği için 3-4 yaşından önce sınırlı olarak yapılabilmektedir. Hastanın küçük yaşta olduğu detaylı muayene gereken durumlarda, genel anestezi altında muayene yapmak gerekebilir. Bizim okul öncesi çağda göz kontrolü önermemizin en önemli sebeplerinden biri, kırma kusuru ya da şaşılık sebebiyle çocuklarımızda gelişebilecek ambliyopi yani göz tembelliğidir. Çünkü günümüz şartlarında ambliyopi ancak 8-9 yaşlarına kadar etkin bir şekilde tedavi edilebilmektedir.

 

Göz Tembelliği (Ambliyopi) nedenleri nelerdir?

 

Ambliyopi, her iki gözün normal ve dengeli bir şekilde gelişmesini engelleyen durumlara bağlı olarak gelişir. Örneğin; görme eksenleri arasında şaşılığa bağlı olarak bir dengesizlik söz konusu ise, her iki gözden beyine farklı görüntüler gidecektir. Bu durum bir gözün içe ya da dışa kayması şeklinde olabilir. Bazen, her iki göz arasında görüntü netliğini farklı şekilde bozan bir gözlük kusuru bulunabilir. Bu durumda, daha net görüntüleri sağlayan göz tercih edilerek diğeri beyin tarafından önemsenmeyecek ve tembellik geliştirecektir. Bazen katarakt gibi görüntünün retinaya ve dolayısıyla beyine ulaşmasını engelleyen durumlarda da göz tembelliği gelişir. Nadir de olsa her iki gözde yüksek dereceli bir gözlük kusuru varsa, her iki gözde de göz tembelliği oluşabilir.

 

Ambliyopi nasıl tedavi edilir?

 

Göz tembelliği tedavisinin en başarılı olduğu dönem, 8-9 yaşına kadar olan zaman dilimidir. Tedavinin temelinde çocuk tarafından tembel olan gözün kullanılarak, beyinle olan sinirsel bağlantılarının güçlendirilmesi yatar. Günümüzde bunu yapmanın iki yolu vardır. Bunlardan biri olan Kapama Tedavisi'nde, sağlam olan göz haftalar ya da aylar boyunca kapatılır. Çocuk tembel olan gözünü kullanmaya zorlanır, böylece o göz uyarılır ve beyinde o gözden gelen görüntüleri işleyen merkezler güçlenir. Damla Tedavisi'nde ise, sağlam gözde görüntüyü bozacak olan Atropine isimli bir ilaç damlatılır ve kapama tedavisinde olduğu gibi tembel olan göz kullanılmaya zorlanır. Bu tedavinin son yıllarda yapılan bazı çalışmalarda kapama tedavisi kadar iyi olduğu gösterilmiş olsa da, genel kanı kapama tedavisi kadar etkin olmadığı yönündedir.

 

Çocuklarda gözlük ihtiyacı başlıca sebepleri nelerdir?

 

Okul öncesi çocuklarda gözlük kullanılmasının en sık nedeni; görme tembelliği, hipermetropi, astigmatizma, iki göz arasında fark olması veya şaşılıktır. Okul çağında ise bu listede en sık neden miyopidir. Özellikle okul öncesi çağda çocuklara ne zaman, ne güçte gözlük verileceği konusunda bilim adamlarının hemfikir olduğu standart uygulamalar mevcut değildir. Bu nedenle göz hekimleri kendi tecrübelerine dayanarak farklı uygulamalar yapmaktadır. Aileler arasında küçük çocukların gözlük takmakta zorlanacağı kanısı hakimdir. Oysa görmesi artan çocuklar, çerçevesi konforlu uygulanmış olan bir gözlüğü kolaylıkla benimserler. Görme tembelliği olan çocukların ise gözlükle birlikte kapama tedavisi de yapmaları gerekebilir.

 

Gözlük seçiminde, üzerinde durulması gereken noktalar nelerdir?

 

Çocukların burun kemikleri henüz gelişimini tamamlamadığı için çerçevenin merkezi ağırlığı bir silikon destekle buruna çepeçevre yayılmalı, noktasal temastan kaçınılmalıdır. Çerçeve pozisyonunun değişmemesi için sapları 'c' şeklinde kulak arkasına dolanmalıdır. Çerçeve seçiminde, göz bebeklerinin hem dikey hem de yatay düzlemde çerçevenin tam ortasına isabet etmesi ve çerçeve alanının çocuğun görme alanını kısıtlamaması önemlidir.

 

Gözlük camları günümüz teknolojisinde çoğunlukla organik malzemeden üretilmektedir. Optik yanılsamalardan korunmak için camın odak noktasının göz bebeğinin tam ortasına düşmesi çok önemlidir. Camın kırılarak göz küresine zarar vermemesi amacıyla polikarbon malzeme önerilebilir. Bir veya her iki gözünde görme düzeyi az olan çocuklarda veya spor yapanlarda, bu camlar gözü olası darbelerden korumak için numarasız olarak da uygulanabilir. Atmosferdeki olumsuz koşullar nedeniyle zararlı olan ultraviyole ışınlarından, numaralı cama eklenecek olan UV filtresi ile gözün korunması gerekmektedir. Numaralı gözlük gereksinimi olmasa bile, güneş ışınlarının yerküreye dik açı ile ulaştığı saatlerde çocukların güneş gözlüğü takması önerilir.

Hızlı Randevu