Ateş Nedir? Yüksek Ateş, Bebeklerde ve Çocuklarda Ateş Ölçümü ve Düşürülmesi

Yüseksek ateş, vücudun enfeksiyonlara, iltihaplara veya bazı sistematik hastalıklara karşı verdiği doğal bir savunma tepkisidir. Vücut sıcaklığının 37.5 °C'nin üzerine çıkması genellikle ateş yükselmesi olarak kabul edilir. Ancak her yaş grubunda ateşin anlamı farklıdır. Özellikle bebeklerde ateş, çocuklarda yüksek ateş ve yetişkinlerde yüksek ateş durumları birbirinden farklu değerlendirilmelidir.

Yüksek Ateş Nedir? Normal Vücut Isısı kaç olmalı?

Ateş, Vücudun enfeksiyonlara veya iltihabi süreçlere karşı geliştirdiği doğal bir savunma mekanizmasıdır. Ancak her sıcaklık artışı yüksek ateş anlamına gelmez. Nıormal vücut ısısı genellikle 36.5 - 37.5 °C arasında değişir.

• 35 derece ateş, 36 derece ateş gibi değerler, vücut ısısının düşük olduğunu gösterir.
• 36.6 ateş, 36.7 ateş, 36.8 ateş ve 36.9 ateş genellikle normal vücut ısısı olarak kabul edilir.
• 37 derece ateş, 37.1 ateş, 37.2 ateş, 37.3 ateş, 37.4 ateş ve 37.5 ateş givi değerler, hafif ateş olarak değerlendirilir.
• 37.6 ateş 37.7 ateş, 37.8 ateş veya 37.9 ateş gibi ölçümler ise genellikle sınırda yüksek ateş olarak değerlendirilir.
• 38 derce ateş, 38.1 ateş, 38.2 ateş, 38.3 ateş, 38.4 ateş, 38.5 ateş gibi değerler artık yüksek ateş anlamına gelir.
• 38.5 bebek ateş, 38.5 derece ateş veya 38.5 ateş yetişkin gibi durumlar tıbbi değerleme gerektirir.

Yetişkinlerde ateş kaç olmalı? sorusunun yanıtı da bu aralıkla illişkilidir.

Yetişkinlerde 36.5-37.5°C arası normal kabul edilir. 38 derece ateş yetişkin veya 38.5 ateş yetişkin gibi değerler yüksek ateş sayılır ve nedeninin araştırılması gerekir.

Yüksek Ateş Nedenleri  

Yüksek ateş; viral, bakteriyel veya iltihabi nedenlerle ortaya çıkabilir. En sık görülen sebepler arasında üst solunum yolu enfeksiyonları, idrar yolu enfeksiyonları, akciğer enfeksiyonları, kulak iltihabları ve diş çıkarma dönemleri bulunur.

Bazen ise psikolojik ateş basması gibi, gerçek vücut ısısı artmadan sadece sıcak basması hissi yaşanabilir. Bu durumda 36.8 ateş veya 36.9 ateş gibi değerler ölçülür, ama kişi yine de kendini sıcak ve gergin hissedebilir.

Yüksek Ateş Belirtileri Nelerdir?

Yüksek ateş sadece sıcaklık artışıyla sınırlı kalmaz; genellikle başka belirtilerle birlikte seyreder:

• Halsizlik ve yorgunluk
• Titreme ve terleme
• Baş ağrısı
• Kas ve eklem ağrıları
• Nabızda hızlanma
• Uykusuzluk veya huzursuzluk

Bu belirtiler özellikle 37.8 ateş, 38 derece ateş ve 38.5 derece ateş civarındali durumlarda belirginleşir.

3 gün süren ateş veya 3 günden fazla süren ateş varsa, altta yatan neden mutlaka araştırılmalıdır.

Bebeklerde Ateş: Ne Normal, Ne Tehlikeli ?

Bebeklerin vücut ısı düzenlemesi yetişkinlere göre daha hassastır. Bu nedenle 1 aylık bebek ateş, 2 aylık bebek ateş veya 3 aylık bebek ateş gibi durumlarda küçük artışlar bile dikkatle izlenmelidir.

• 37 derece ateş bebek genellikle hafif yükselme olarak değerlendirilir.
• Ancak 38 derece ateş bebek veya 38.5 ateş bebek gibi değerlerde mutlaka bir çocuk hekimi tarafından değerlendirme gerekir.
• 1 yaş bebeklerde ateş düşürme veya 2 yaş bebeklerde ateş düşürme süreçlerinde doktorun önerdiği ateş düşürücü şurup kullanılabilir.
• 1 yaş bebekte ishal ve ateş, 2 yaş bebeklerde ishal ve ateşgibi durumlar ise viral veya bakteriyel enfeksiyonların belirtisidir.
• 1 ay aşısından sonra huzursuzluk ve 2 ay aşısından sonra huzursuzluk da sık görülen geçici tepkilerdir. Bu dönemde 37.8 ateş, 38 ateş gibi hafif yükselmeler olabilir. Ancak 38.5 ateş bebek seviyesine ulaşırsa mutlaka doktor kontrolü gerekir.

Bebeklerde vücut ısısı ölçümü en doğru şekilde rektal yoldan yapılmalısır. Ölçümde 37.4°C üzeir değerler dikkatle izlenmelidir.

Psikolojik Ateş Basması Nedir?                                                                                     

Bazı kişilerde stres, kaygı, anksiyete veya hormonal değişimlere bağlı olarak psikolojik ateş basması görülebilir.Bu durumda 37 derece ateş ölçülmese bile kişi kendini çok sıcak hissedebilir. Vücut ısısı genellikle 36.6 derece ateş, 36.8 ateş civarındadır ama kişi yüzünde, göğsünde ve boynunda sıcaklık hisseder. Bu durum menopoz, stres, yorgunluk veya yoğun duygusal durumlarla da ilişkilidir.

Akdeniz Ateşi (FMF) Nedir?

Ailevi Akdeniz Ateşi (FMF), genetik geçişli, peribiyotik ataklarla seyreden bir hastalıktır. Ataklar sırasında yüksek ateş, karın ağrısı, göğüs ağrısı ve eklem ağrısı yaşanabilir. Akdeniz ateşi olan kişilerde ateş genekllikle 38 derece ateş, 38.5 derecce ateş veya 38.8 ateş yetişkin seviyesine ulaşabilir. Ataklar bir kaç gün sürer ve 3 günden fazla süren ateş durumlarında FMF tanısı için doktor değerlendirmesi gerekir.

Tedaviyle atakların sıklığı ve şiddeti büyük ölçüde azaltabilir.

Ateşi Ne Düşür? Ateşe Ne İyi Gelir?

Yüksek ateş, vücudun enfeksiyonlarla savaşırken artaya çıkan doğal bir savunma yanıtıdır. Ancak 38 derece ateş, 38.5 derece ateş veya 38.8 ateş yetişkin gibi değerlerde ateşi düşürmek gerekebilir.

Peki ateşe ne iyi gelir?

• Bol sıvı tüketimi: Yüksek ateş sırasında terleme artar. Bu nedenle kaybedilen sıvıyı yerine koymak için bol su, anne sütü (bebeklerde) veya oral sıvılar verilmelidir.
• Oda sıcaklığını ayarlamak: Ortam ısısı 22- 24 °C olmalı, fazla kalın giysiler çıkarılmalıdır.
• Ilık suyla vücut silme: Ilık suyla yapılan bez uygulamaları ateş düşürmeye yardımcı olur.
• Doktor önerisiyle ateş düşürücü şurup:  Özellikle 1 yaş bebeklerde ateş düşürme veya 2 yaş bebeklerde ateş düşürme sürecinde paracetamol veya ıbuprofen içeren şuruplar doktor kontrolünde kullanılabilir.
• Dinlenme: Yorgunluk ve enerji kaybı, yüksek ateşin etkilerini arttırır. Yeterli uyku iyileşmey hızlandırır.

Ateşe ne iyi gelir? sorusunun cevabı yaşa, ateşin nedenine ve ateşin derecesine göre değişir. 38.5 ateş bebek, 38.5 yetişkin veya 3 gün süren ateş durumlarında mutlaka tıbbi destek alınmalıdır.

Çocuklarda Yüksek Ateş Ne Zaman Tehlikelidir?

Çocuklarda vücut ısısı erişkinlere göre daha kolay yükselebilir. Bu nedenle 37.8 ateş, 38 derece ateş, hatta bazen 37.5 ateş bile çocuklarda rahatsızlık oluşturabilir.

Genel olarak:

• 37.5-38°C hafif ateş,
• 38.5-39°C yüksek ateş,
• 39°C ve üzeri çok yüksek ateş olarak değerlendirilir.

Çocukalrda 38.5 derece ateş veya 38.7 ateş ölçülüyorsa dikkatli olunmalıdır. 3 gün süren ateş ya da 3 günden fazla süren ateş durumlarında enfeksiyon veya başka nedenler araştırılmalıdır.

Ayrıca yüksek ateş, bazı çocuklarda havale (febril konvülsiyon) riski oluşturur. Bu nedenle 38.5 ateş bebek veya 38.8 ateş seviyelerinde ateşi düşürmek önemlidir.

Bebeklerde Ateş Nasıl Ölçülür ve Düşürülür?

Bebeklerde ateş ölçümü doğru yöntemle yapılmadığında yanıltıcı olabilir. En doğru ölçüm şekli rektal (makattan) olandır.

• 1 aylık bebek ateş, 2 aylık bebek ateş, 3 aylık bebek ateş gibi durumlarda 37.5°C ve üzeri değerler dikkatle izlenmelidir.
• 37 derece ateş bebek için genellikle hafif bir yükselmedir.
• Ancak 38 derece ateş , 38.5°C  gibi değerler tıbbi değerlendirme gerektirir.

Bebeklerde ateş düşürmek için.

• Doktorun önerdiği ateş düşürücü şurup kullanılabilir.
• Ilık suyla silme yapılabilir.
• 1 yaş bebeklerde ateş düşürme sırasında aşırı giydirme veya battaniyeye sarma gibi uygulamalardan kaçınılmalıdır.
• 1 yaş bebekte ishal ve ateş, 2 yaş bebeklerde ishal ve ateş gibi durumlarda sıvı kaybı riski arttığı için bol sıvı verilmelidir.

Ayrıca 1 ay aşısından sonra huzursuzluk veya 2 ay aşısıdan sonra huzursuzluk gibi geçici ateş yükselmeleri görülebilir. Bu durumda genellikle 37.8 ateş civarında hafif artış olur ve kısa sürede düşer.

Aniden Başlayan Ateş ve Uzun Süreli Ateş Farkı

Aniden başlayan ateş,çoğu zaman viral enfeksiyonların habercisidir. Örneğin grip,nezle, orta kulak iltihabı veya idrar yolu enfeksiyonu gibi durumlarda 38 derece ateş, 38.2 ateş veya 38.4 ateş gibi hızlı yükselmeler olur.

Buna karşılık uzun süreli ateş (örneğin 3 günden fazla süren ateş) genellikle bakteriyel enfeksiyon, bağışıklık sistemi hastalıkları veya nadiren genetik nedenlerle ilişkilidir.

Akdeniz ateşi bu duruma örnektir. 38.5 ateş, 38.8 ateş yetişkin, tekrarlayan karın ağrısı ve eklem ağrısı ile seyreden ataklar şeklinde görülür.

Eğer 37.8 ateş birkaç gün sürüyor veya 38.5 ateş derece ateş inatçı hale geliyorsa, altta yatan neden araştırılmalıdır.

Yüksek Ateş ve Havale: Özellikle Çocuklarda Dikkat!

Yüksek ateş çocuklarda her zaman ciddiye alınmalıdır çünkü bazı çocuklar yüksek ateş sırasında havale (febril konvülsiyon) geçirebilir. Genellikle 38.5 ateş bebek veya 38.8 ateş gibi değerlerde bu risk artar.

Havale riski en çok 6 ay - 5 yaş arasındaki çocuklarda görülür.

Ateş aniden yükselirse, çocukta:

• Bilinç kaybı
• Gözlerde kayma 
• Kasılma veya vücudun titremesi görülüyorsa, derhal sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Ateş düşürülürken dikkat edilmesi gerekenler:

• Ateş düşürücü şurup düzenli aralıklarla verilmelidir.(doktor önerisine göre)
• Ilık suyla vücut silinebilir, ama soğuk su kullanılmamalıdır.
• 38 dereceli bebek ve 38.5 derece ateş gibi durumlarsa çocuğun sıvı alımı arttırılmalıdır.

3 gün süren ateş, 3 günden fazla süren ateş veya tekrarlayan ateş atakları mutlaka çocuk hekimi tarafından değerlendirilmelidir.