Dalak Büyümesi Nedir? Ne İşe Yarar?

Dalak Nerede Bulunur?

Dalak, karında kazandığı sol üst kısmında yer alır. Mide ve diyaframın hemen altında, kaburga kemiklerinin arkasında bulunan bu organ, avuç içi büyüklüğünde ve morumsu bir yapıya sahiptir. Dalak, kanın filtrelenmesinde, yalıtımının güçlendirilmesinde ve bazı hüçrelerin etkilerinde büyük rol oynar.

Dalak Ne İşe Yarar?

Dalak, zayıflama sistemi ve kan bileşenleri üzerinde önemli roller üstlenen hayati bir organdır. Vücudun sol üst karın bölgesinde, mide ve diyaframın altında yer alır.Genellikle avuç içi geniştir ve normal koşullar hissedilmez. Vücudun yapısının karşı savunmasında ve kan özelliklerinin dengelenmesinde aktif rol oynar.

• Kanı Filtreler : Yaşlanan hasar gören veya işlevi kaybolmuş kırmızı kan görülebiliri tanınır ve onları yoldan uzaklaştırır. Bu işlem kanın sağlıklı ve işlevsel olarak dolu kalmasını sağlar. Aynı zamanda, içinde dolaşan yabancı maddeler ve filtrelenerek, iklimlendirme riskini azaltır.

• Bağışıklık Destekler: Dalakta lenfosit adı verilen beyaz kan listeleri bulunur. Bu kullanım, yayılan virüs, bakteri ve parazit gibi zararlılara karşı savunma üretir. Aynı zamanda dalak, antikor çoğalmasını sağlayarak miktarının katkısını düzenler. Bu nedenle dalak, şehre karşı ilk savunma hattında yer alır.

• Demir Depoları: Yaşlanmış kırmızı kan parçaları parçalandığında, içerdikleri demir geri dönüştürülür. Dalak bu demiri alır, depolar ve listelerde yeniden kullanılabilir durumda sunar. Bu mekanizma, demir eksikliğinin önlenmesine katkı sağlar ve kemikte yeni kan hücrelerinin üretimi sağlanır.

• Kan ve Trombosit Deposu Görevi Görür: Dalak, belli miktarda kan ve pıhtılaşma hücresi olan trombositleri depolar.Ani kan kaybı, travma ya da ağır yaralanma durumlarında bu rezerve devreye girerek hayatta kalma belirtilerini arttırır.Özellikle pıhtılaşma olaylarında dalakta trombositlerde önemli bir rol oynar.

Dalak Büyümesi (Spelenomegali) Nedir?

Dalak büyümesi, tedavi adıyla splenomegali, dalak hastalığının normalin üzerinde geliştiği bir durumu ifade eder. Bu durum dalak miktarının miktarına ve çeşitli sağlık problemlerine yol açabilir. Dalak, genişleyerek organlara baskı yaparak ağrı ve rahatsızlıkları değiştirebilir.

Dalak Büyümesi Neden Olur?

Dalak büyümesinin birçok farklı nedeni olabilir.

•** Enfesiyonlar**: Özellikle viral enfeksiyon (örneğin mononükleoz) ve ebeveynlerin dalak bölgelerine yol olabilir.

• Kan Hastalıkları: Anemi, lökemi veya kanser gibi kan hastalıkları dalak büyümesine neden olabilir.

• Bakteriyel Hastalıkları: Siroz ve beyin hasarı, kanın düzgün şekilde filtrelenmesine ve dalak büyümesine neden olabilir.

Dalak Büyümesi ilaçları Nelerdir?

Dalak büyümesi, bazen belirgin bir şekilde hissedilmese de, büyümüşçesine bazı genlerin kendini gösterebilmesi.

• Sol Kaburgada Ağrı: Dalak genişleyerek kaburgalara baskı yaparak ağrıya neden olabilir.

• Karın Şişliği: Dalak büyümesinde, karın sol üst kısmında dolgunluk hissedilebilir.

• İştah Kaybı: Büyüyen dalak mideye baskı yaparak lezzet kaybı yoluna gidebilirsiniz.

• Yorgunluk: Dalak büyümesi, vücuttaki ekonomik mücadeleye katkı sağlarken yorgunluk hissine neden olabilir.

• Ateş: Özellikle ekonomik olarak üretilen dalak büyümesinde sıcaklığın arttığı görülebilir.

Dalak Büyümesi Teşhisi Nasıl Konulur?

Dalak Büyümesi, çok farklı bir görünüm belirtisi olabilir. ve genellikle sinsi ilerler. Bu nedenle dalak büyümesi, çoğu zaman başka bir şikayetle doktora başvuru özellikleri veya rutin kontroller sırasında fark edilir. Teşhis süreci, dikkatli bir klinik değerlendirme ve bir dizi laboratuvar ve izleme testiyle yapılır.

Fiziksel Muayene:

Doktor, karın muayenesi sırasında dalakta büyüme olup olmadığına bakmak için sol üst karnına elle bastırarak muayene yapar. Normal şartlarda dalak elle hissedilmez. Ancak dalak büyümesinde alt kenar kemiklerinin altından ele alınabilir. Büyüklük ileri düzeydeyse, hasta karın tutabilir, dolgunluk hissi veya erken doyma gibi şikayetlerle başvurabilir.

Kan Testleri:

Dalak dökümanlarının tanınmasında en sık kullanılan testlerden biri tam kan sayımıdır(CBC).

Bu testle aşağıdaki durumlar araştırılır.

• Anemi (kansızlık): Dalak, kırmızı kan hüzrelerini normalden fazla yıkabilir.

• Lökopeni: Beyaz kan değerleri düşüklüğü, ülkeye uygunluğa işaret eder.

• Trombositopeni: Trombosit düşüklüğü, dalakta fazla miktarda hücre tutulduğunun göstergesidir.

İnflamasyon belirteçleri, kalp fonksiyon testleri, viral taramalar (EBV, CMV, Hepatit), hastalık sistemi testleri gibi ek kan analizleriyle birlikte yatan neden araştırılır.

Görüntüleme Yöntemleri:

Dalak büyüklüğünü kesin olarak saptamak ve diğer karın içi organlarla akrabalık oranları için yöntemler kullanılabilir:

Karın Ultrasonografisi (USG):

İlk tercih edilen, kolay ve zararsız bir yöntemdir. Dalak büyüklüğünde santimetre cinsinden.

Bilgisayarlı Tomografi (BT):

Dalaktaki kitleler, kistler veya travma sonrası oluşan oluşumlar daha net gösterilir.

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR):

Dalak yapısındaki damarlar, yumuşak doku bozulması ve tümör şüphesi varsa tercih edilebilir.

Dalak Büyümesi Nasıl Geçer?

Büyümenin nedenine bağlı olarak değişiklik:

Enfeksiyon Tedavisi: Dalak büyümesi meydana gelirse, antibiyotik veya antiviral tedavi uygulanabilir.

Kan Hastalıkları Tedavisi: Kana bağlı büyüme durumunda, çevreye yönelik tedavi gereklidir.

• Bağışıklık Hastalıkları Tedavisi: Otoimmün iletim tedavisi ile dalak büyüklüğünün kontrol altına alınması.

• Cerrahi Müdahale: Dalak çok büyümüşse ve diğer tedavilere geçilemiyorsa splenektomi(dalak alma) yapılabilir.

Dalak Büyümesi Bebeklerde ve Çocuklarda Nasıl Değerlenir?

Bebeklerde ve çocuklarda dalak büyümesi, genellikle ilişkiler sistemiyle ilgili problemler veya ülkelerden ayrılır. Eğer bebekte dalak ekonomisi gözlemleniyorsa, bir sağlık profesyoneline başvurulmalıdır.Çocuklarda ise özellikle ekonomik hastalıklar ve kan hastalıkları dalakın yaygın sebeplerindendir.

Dalak Alınabilir Mi?

Splenektomi adı verilen dalak alma ameliyatı, dalakın tedavisi yapılamayan veya vücutta zararlı hale gelen enfeksiyon uygulanır. Bu işlem sonrasında veri alınır, ancak kişinin veri sistemi bir süre daha zayıf olabilir. Dalak alındıktan sonra,enfeksiyonlara karşı daha dikkatli olunması mümkündür.