İnfluenza Nedir? İnfluenza Belirtileri ve Tedavisi

İNFLUENZA (GRİP) NEDİR? BELİRTİLERİ, TANI VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

İnfluenza, halk arasında grip olarak bilinen, influenza virüslerinin neden olduğu bulaşıcı bir solunum yolu enfeksiyonudur. Özellikle sonbahar ve kış aylarında daha sık görülür ve toplum içinde kısa sürede yayılabilir.

İnfluenza; ateş, öksürük, boğaz ağrısı, baş ağrısı, kas ağrıları, halsizlik ve bitkinlik gibi belirtilere neden olabilir. Hastalığın seyri kişiden kişiye değişebilir. Çoğu kişi birkaç gün içinde iyileşirken, özellikle ileri yaştaki kişiler, küçük çocuklar, gebeler, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve kronik hastalığı bulunanlarda daha ağır seyredebilir ve komplikasyonlara yol açabilir.

Emsey Hospital uzmanları, gripten korunmada özellikle mevsimsel influenza aşısının, el hijyeninin, hasta kişilerle yakın temastan kaçınmanın ve uygun solunum hijyeninin önemine dikkat çekmektedir.

İNFLUENZA VİRÜSÜ NEDİR?

İnfluenza virüsleri, Orthomyxoviridae ailesinde yer alan RNA virüsleridir. İnsanlarda hastalığa yol açan başlıca influenza virüsleri A ve B tipleridir.

İnfluenza A virüsleri insanlarda olduğu gibi çeşitli hayvanlarda da enfeksiyona neden olabilir. Bu nedenle influenza A, yeni varyantların ortaya çıkması ve geniş çaplı salgınlara yol açabilmesi açısından önem taşır.

İnfluenza B ise esas olarak insanlarda dolaşım gösterir ve mevsimsel grip salgınlarında önemli bir rol oynar.

İnfluenza C insanlarda enfeksiyona neden olabilir ancak genellikle influenza A ve B'ye kıyasla daha hafif solunum yolu hastalıklarıyla ilişkilidir ve mevsimsel grip salgınlarında daha sınırlı bir role sahiptir.

İNFLUENZA A VİRÜSÜ NEDİR?

İnfluenza A, insanlarda görülen grip enfeksiyonlarının önemli bir bölümünden sorumlu olan influenza tiplerinden biridir. Ayrıca çeşitli hayvan türlerinde de enfeksiyona neden olabilir.

İnfluenza A virüsleri, yüzeylerinde bulunan hemaglutinin (H) ve nöraminidaz (N) proteinlerine göre alt tiplere ayrılır. H1N1 ve H3N2, insanlarda dolaşan influenza A virüslerine örnek olarak verilebilir.

İnfluenza A virüslerinin genetik yapısında zaman içerisinde değişiklikler meydana gelebilir. Bu değişiklikler, toplumdaki bağışıklığın ve dolaşımdaki virüslerin özelliklerinin değişmesine katkıda bulunabilir.

Bu nedenle mevsimsel grip aşılarının içeriği, dolaşımda olması beklenen influenza virüslerine göre düzenli olarak güncellenir.

İNFLUENZA B VİRÜSÜ NEDİR?

İnfluenza B, esas olarak insanlar arasında dolaşan ve mevsimsel grip enfeksiyonlarına neden olan bir influenza virüsüdür.

İnfluenza A'daki gibi H1N1 veya H3N2 şeklinde alt tiplere ayrılmaz. Bunun yerine farklı soylar ve genetik varyantlar içerisinde sınıflandırılır.

İnfluenza B enfeksiyonunda da ateş, öksürük, boğaz ağrısı, baş ağrısı, kas ağrıları ve halsizlik gibi tipik grip belirtileri görülebilir.

İnfluenza B'nin her zaman influenza A'dan daha hafif seyrettiği söylenemez. Hastalığın şiddeti virüs tipinin yanı sıra kişinin yaşı, bağışıklık durumu, mevcut hastalıkları ve diğer faktörlere bağlıdır.

İNFLUENZA C VİRÜSÜ NEDİR?

İnfluenza C insanlarda da enfeksiyona neden olabilir ancak A ve B tiplerine göre daha az yaygındır ve genellikle daha hafif solunum yolu hastalıklarıyla ilişkilidir.

İnfluenza C'nin mevsimsel grip salgınlarındaki rolü sınırlıdır. Bu nedenle rutin mevsimsel grip aşılarının hedefinde influenza A ve B virüsleri bulunur.

İNFLUENZA NASIL BULAŞIR?

İnfluenza, özellikle enfekte kişinin öksürmesi, hapşırması veya konuşması sırasında ortaya çıkan solunum salgıları aracılığıyla yayılabilir.

Virüs içeren salgıların yakın çevredeki kişilerin solunum yollarına ulaşması bulaşmaya neden olabilir. Ayrıca ellerin ve bazı yüzeylerin kontaminasyonu sonrasında kişinin ağzına, burnuna veya gözlerine dokunması da bulaşma açısından rol oynayabilir.

Bulaşma riski;

• Kapalı ve kalabalık ortamlarda,

• Enfekte kişilerle yakın temas sırasında,

• Havalandırmanın yetersiz olduğu ortamlarda

artabilir.

Bu nedenle grip belirtileri bulunan kişilerin mümkün olduğunca başkalarıyla yakın temasını azaltması ve öksürme-hapşırma sırasında ağız ve burnunu kapatması önemlidir.

İNFLUENZA BELİRTİLERİ NELERDİR?

İnfluenza belirtileri çoğunlukla ani başlayan bir tablo şeklinde ortaya çıkabilir. Ancak herkes aynı belirtileri yaşamayabilir.

En sık görülen influenza belirtileri şunlardır:

Ateş ve Titreme

Ateş grip enfeksiyonlarında sık görülür ve titreme eşlik edebilir. Ancak her influenza hastasında ateş görülmesi şart değildir.

Öksürük

Çoğunlukla kuru öksürük görülür. Öksürük, diğer belirtiler azaldıktan sonra bir süre daha devam edebilir.

Kas ve Vücut Ağrıları

Grip enfeksiyonunda belirgin kas ağrıları ve yaygın vücut ağrıları görülebilir. Bu özellik, influenza ile bazı basit üst solunum yolu enfeksiyonları arasındaki klinik farklılıklardan biri olabilir.

Baş Ağrısı

Baş ağrısı, özellikle ateş ve genel halsizlikle birlikte görülebilir.

Boğaz Ağrısı

Boğazda ağrı veya tahriş ve buna bağlı yutkunma sırasında rahatsızlık gelişebilir.

Halsizlik ve Yorgunluk

İnfluenza sırasında belirgin halsizlik ve enerji kaybı görülebilir. Bazı kişilerde yorgunluk, diğer belirtiler geçtikten sonra da bir süre devam edebilir.

Burun Akıntısı ve Burun Tıkanıklığı

Burun akıntısı veya tıkanıklığı görülebilir. Bu belirtiler özellikle çocuklarda daha belirgin olabilir.

Bulantı, Kusma ve İshal

Sindirim sistemi belirtileri yetişkinlerde daha az görülmekle birlikte özellikle çocuklarda bulantı, kusma veya ishal eşlik edebilir.

İNFLUENZA İLE SOĞUK ALGINLIĞI ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Grip ve soğuk algınlığı benzer belirtilere neden olabilir ancak aynı hastalık değildir.

İnfluenza çoğu zaman daha ani başlangıçlı, ateş, belirgin kas ağrısı, baş ağrısı ve halsizliğin daha ön planda olduğu bir tabloya neden olabilir.

Soğuk algınlığında ise burun akıntısı, hapşırma ve boğaz şikâyetleri daha belirgin olabilir.

Ancak yalnızca belirtilere bakarak kesin ayrım yapmak her zaman mümkün değildir. Gerektiğinde hekim değerlendirmesi ve uygun testlerden yararlanılabilir.

İNFLUENZA TANISI NASIL KONUR?

İnfluenza tanısında öncelikle hastanın şikâyetleri, hastalığın başlangıç zamanı, temas öyküsü ve muayene bulguları değerlendirilir.

Gerekli durumlarda burun veya burun-boğaz bölgesinden alınan örneklerle influenza testleri yapılabilir.

Hızlı İnfluenza Antijen Testleri

Hızlı antijen testleri kısa sürede sonuç verebilir. Ancak testlerin duyarlılığı; kullanılan teste, hastalığın dönemine ve örneğin nasıl alındığına göre değişebilir.

Bu nedenle negatif bir hızlı test, özellikle klinik şüphe yüksek olduğunda influenza enfeksiyonunu kesin olarak dışlamayabilir.

Moleküler Testler

PCR ve diğer moleküler yöntemler influenza virüsünün genetik materyalini saptamak için kullanılabilir ve birçok durumda daha yüksek duyarlılığa sahiptir.

Hangi testin gerekli olduğu hastanın klinik durumuna ve testin amacına göre hekim tarafından belirlenir.

Her grip benzeri hastada mutlaka laboratuvar testi yapılması da gerekmez.

İNFLUENZA NASIL TEDAVİ EDİLİR?

İnfluenza tedavisi hastanın yaşı, genel sağlık durumu, hastalığın şiddeti ve komplikasyon riski değerlendirilerek planlanır.

Çoğu hafif vakada istirahat, yeterli sıvı alımı ve belirtilere yönelik destekleyici tedavi yeterli olabilir.

Antiviral Tedavi

Özellikle ağır hastalık riski yüksek kişilerde veya hastalığın ağır seyrettiği durumlarda doktor tarafından antiviral ilaçlar önerilebilir.

Antiviral tedavinin en fazla yararı, uygun hastalarda hastalığın erken döneminde başlandığında görülür. Bununla birlikte tedavinin gerekip gerekmediği ve hangi ilacın kullanılacağı hekim tarafından belirlenmelidir.

Antibiyotikler influenza virüsüne karşı etkili değildir. Ancak grip enfeksiyonuna bakteriyel bir enfeksiyonun eşlik etmesi durumunda hekim tarafından antibiyotik tedavisi gerekli görülebilir.

İNFLUENZADA C VİTAMİNİ VE TAKVİYELER KULLANILMALI MI?

Dengeli beslenme, yeterli sıvı tüketimi ve genel sağlık durumunun desteklenmesi hastalık döneminde önemlidir.

Ancak C vitamini veya diğer vitamin-mineral takviyelerinin influenza tedavisinin yerine geçtiği ya da gribi kesin olarak önlediği söylenemez.

Vitamin ve mineral takviyeleri özellikle eksiklik bulunmadığı durumlarda yüksek dozlarda ve kontrolsüz şekilde kullanılmamalıdır. Kullanılan ilaçlar ve kişinin mevcut hastalıkları da dikkate alınarak gerekli durumlarda hekim önerisi alınmalıdır.

İNFLUENZA KİMLERDE DAHA AĞIR SEYREDEBİLİR?

Grip çoğu sağlıklı kişide komplikasyonsuz iyileşse de bazı kişilerde ciddi hastalık gelişme riski daha yüksektir.

Özellikle;

• 65 yaş ve üzerindeki kişiler,

• Küçük çocuklar,

• Gebeler,

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler,

• Astım ve KOAH gibi kronik akciğer hastalığı bulunanlar,

• Kalp-damar hastalığı olanlar,

• Diyabet ve bazı diğer kronik hastalıkları bulunanlar

daha yakından takip gerektirebilir.

İNFLUENZANIN KOMPLİKASYONLARI NELERDİR?

İnfluenza bazı kişilerde yalnızca birkaç günlük ateş ve halsizlikle sınırlı kalırken, bazı hastalarda komplikasyon gelişebilir.

En önemli komplikasyonlardan biri zatürredir (pnömoni). Bunun yanında sinüzit ve orta kulak enfeksiyonu gibi ikincil enfeksiyonlar görülebilir.

Özellikle risk grubundaki kişilerde mevcut kronik hastalıkların kötüleşmesi de söz konusu olabilir.

İNFLUENZADAN NASIL KORUNULUR?

Gripten korunmada en önemli yöntemlerden biri mevsimsel influenza aşısıdır.

Aşı özellikle ciddi grip komplikasyonları açısından risk taşıyan kişiler için önemlidir. Aşının içeriği dolaşımdaki influenza virüslerine göre düzenli olarak güncellendiğinden, grip aşısının uygun zamanda ve sağlık profesyonelinin önerisi doğrultusunda yapılması önem taşır.

Bunun yanında;

• Elleri düzenli olarak sabun ve suyla yıkamak,

• Öksürürken veya hapşırırken ağız ve burnu kapatmak,

• Hastayken mümkün olduğunca yakın teması azaltmak,

• Kapalı ortamları uygun şekilde havalandırmak,

• Ortak kullanılan kişisel eşyaları paylaşmamak,

• Hastalık belirtileri varken kalabalık ortamlarda bulunmaktan kaçınmak

bulaşma riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

İNFLUENZA NE ZAMAN CİDDİYE ALINMALI?

Grip belirtileri sırasında özellikle risk grubunda bulunan kişilerin sağlık kuruluşuna başvurması önemlidir.

Aşağıdaki belirtiler ise acil tıbbi değerlendirme gerektirebilir:

• Belirgin veya giderek artan nefes darlığı,

• Göğüs ağrısı veya baskı hissi,

• Bilinç değişikliği veya belirgin sersemlik,

• Şiddetli halsizlik,

• Morarma,

• Şiddetli veya sürekli kusma nedeniyle sıvı alamama,

• Ateş veya öksürükte düzelme sonrasında yeniden kötüleşme,

• Çocuklarda belirgin uykuya eğilim, beslenememe veya nefes almada güçlük.

İNFLUENZA TESTİ NEDİR?

İnfluenza testi, grip belirtilerinin influenza virüsünden kaynaklanıp kaynaklanmadığını değerlendirmeye yardımcı olan laboratuvar testlerini ifade eder.

Hızlı antijen testleri kısa sürede sonuç verebilirken, moleküler testler influenza virüsünün genetik materyalini saptayabilir.

İnfluenza ile COVID-19 gibi farklı solunum yolu enfeksiyonlarının belirtileri birbirine benzeyebildiği için, gerekli görülen durumlarda influenza ve diğer solunum yolu virüslerine yönelik testler tanı sürecine yardımcı olabilir.

Ancak test sonucu tek başına değerlendirilmez; hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve hastalığın seyri birlikte ele alınır.

SONUÇ

İnfluenza, özellikle kış aylarında sık görülen ve toplum içerisinde kolayca yayılabilen bulaşıcı bir solunum yolu enfeksiyonudur. Ani başlayan ateş, belirgin halsizlik, kas ağrıları, baş ağrısı, öksürük ve boğaz ağrısı grip açısından sık görülen belirtilerdir.

Çoğu kişi destekleyici tedaviyle iyileşse de bazı kişilerde hastalık daha ağır seyredebilir. Özellikle risk grubundaki kişilerin belirtileri hafife almaması ve gerektiğinde erken dönemde sağlık kuruluşuna başvurması önemlidir.

Mevsimsel influenza aşısı, el hijyeni, solunum hijyeni, uygun havalandırma ve hastalık döneminde yakın teması azaltma, gripten korunmada önemli adımlardır.