İpli Skolyoz Tedavisi

İPLİ SKOLYOZ TEDAVİSİ NEDİR? FÜZYONSUZ SKOLYOZ CERRAHİSİ

Halk arasında omurga eğriliği olarak bilinen skolyoz, omurganın yana doğru eğriliği ve omurların kendi eksenleri etrafında dönmesiyle ortaya çıkabilen üç boyutlu bir omurga deformitesidir. Özellikle büyüme çağında başlayan skolyozda, çocuğun büyüme potansiyeli ve eğriliğin özellikleri tedavi planının belirlenmesinde önemli rol oynar.

Skolyoz her çocukta aynı şekilde ilerlemez. Eğriliğin derecesi, çocuğun yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin yeri ve şekli gibi birçok faktör değerlendirilerek takip veya tedavi seçenekleri belirlenir.

Günümüzde uygun hastalarda omurganın hareketli segmentlerini mümkün olduğunca korumayı amaçlayan füzyonsuz cerrahi yöntemler de kullanılabilmektedir. Bunlardan biri, literatürde vertebral body tethering (VBT) olarak bilinen ve halk arasında “ipli skolyoz” şeklinde ifade edilen tekniktir.

İPLİ SKOLYOZ TEDAVİSİ NEDİR?

İpli skolyoz tedavisinde amaç, özellikle büyüme potansiyeli devam eden ve uygun özelliklere sahip hastalarda omurga eğriliğinin ilerlemesini kontrol etmek ve zaman içerisinde düzelme sağlamaktır.

Klasik skolyoz cerrahisinde kullanılan füzyon yönteminde, eğriliği oluşturan omurların belirli bölümleri düzeltilerek birbirine kaynatılır. Füzyonsuz tekniklerde ise amaç, omurlar arasında hareketin korunmasına olanak sağlayacak bir yaklaşım kullanmaktır.

İpli skolyoz yönteminde omurların ön kısmına yerleştirilen özel vidalar ve bu vidalara bağlanan esnek bir bağ sistemi kullanılır. Sistem, omurganın eğriliğini kontrol etmeye yardımcı olurken büyüme devam ettikçe omurganın gelişiminden yararlanılması hedeflenir.

Ancak bu yöntem her skolyoz hastası için uygun değildir. Hasta seçimi, eğriliğin özellikleri ve çocuğun büyüme potansiyeli ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.

İPLİ SKOLYOZ TEKNİĞİ NASIL UYGULANIR?

İpli skolyoz cerrahisi genellikle göğüs bölgesinden yapılan küçük kesiler ve kamera yardımıyla, yani minimal invaziv bir cerrahi yaklaşımla gerçekleştirilebilir.

Cerrahi sırasında omurların uygun bölgelerine vidalar yerleştirilir ve bu vidalara özel bir esnek bağ sistemi bağlanır. Bağın kontrollü şekilde gerilmesiyle omurganın eğriliğinin düzeltilmesi hedeflenir.

Bu yöntemde omurların tamamen birbirine kaynatılması amaçlanmadığından, uygun hastalarda omurga hareketliliğinin korunmasına yönelik bir yaklaşım söz konusudur.

Cerrahinin uygulanıp uygulanmayacağına; çocuğun yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin derecesi ve tipi, omurganın esnekliği ve diğer klinik özellikler değerlendirilerek karar verilir.

BÜYÜME İPLİ SKOLYOZ TEDAVİSİNDE NASIL ROL OYNAR?

İpli skolyoz yönteminin önemli özelliklerinden biri, büyüme potansiyelinden yararlanmayı hedeflemesidir.

Omurganın belirli bölgesindeki büyümenin kontrol edilmesi ve diğer taraftaki büyümenin devam etmesi sayesinde zaman içerisinde eğriliğin azalması hedeflenir. Bu nedenle yöntem özellikle büyümesi devam eden ve uygun eğrilik özelliklerine sahip çocuklarda değerlendirilebilir.

Ameliyat sonrasında elde edilen düzelme ve uzun dönem sonuçları her hastada aynı olmayabilir. Eğriliğin derecesi, çocuğun büyüme potansiyeli ve cerrahiye verilen yanıt gibi faktörler tedavi sonucunu etkileyebilir.

Bu nedenle “yüzde 100 düzelme” gibi kesin bir sonuçtan söz etmek yerine, uygun hastalarda eğriliğin kontrol edilmesi ve zaman içerisinde düzelme sağlanmasının hedeflendiğini belirtmek daha doğru bir yaklaşımdır.

İPLİ SKOLYOZ HER HASTAYA UYGULANABİLİR Mİ?

Hayır. İpli skolyoz tedavisi, belirli hasta gruplarında değerlendirilen bir yöntemdir.

Özellikle büyüme potansiyeli devam eden çocuk ve ergenlerde, belirli özelliklere sahip omurga eğrilikleri için uygun bir seçenek olabilir. Bununla birlikte her çocukta aynı başarıyı sağlamak mümkün değildir.

Tedavi kararı öncesinde hastanın ayrıntılı muayenesi yapılır ve gerekli görüntüleme yöntemleri kullanılır. Omurganın eğriliğinin derecesi ve yapısı, büyüme potansiyeli ve diğer klinik özellikler birlikte değerlendirilir.

Bu değerlendirme sonucunda gözlem, korse tedavisi, farklı cerrahi yöntemler veya uygun hastalarda füzyonsuz cerrahi seçeneklerden biri tercih edilebilir.

SKOLYOZDA ERKEN TANI NEDEN ÖNEMLİ?

Skolyoz özellikle büyüme döneminde ilerleyebileceği için erken fark edilmesi önemlidir. Her skolyozun ilerleyeceği anlamına gelmemekle birlikte, büyüme potansiyeli yüksek olan çocuklarda eğriliğin düzenli olarak takip edilmesi gerekebilir.

Ailelerin çocuklarının duruşundaki değişikliklere dikkat etmesi erken farkındalık açısından önemlidir.

Çocuğunuzda omuzların aynı seviyede olmaması, kürek kemiklerinde belirgin asimetri veya öne eğildiğinde sırtın bir tarafında kabarıklık görülmesi gibi bulgular fark edildiğinde Ortopedi ve Travmatoloji uzmanına başvurulması önerilir.

ÇOCUKLARDA SKOLYOZUN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Skolyoz çoğu zaman ağrıya neden olmadan ilerleyebilir. Bu nedenle özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde dışarıdan fark edilebilen duruş değişiklikleri önem taşır.

Ailelerin dikkat edebileceği belirtiler şunlardır:

• Omuzların aynı seviyede olmaması,

• Bir kürek kemiğinin diğerine göre daha belirgin görünmesi,

• Bel çukurlarında veya bel hattında asimetri,

• Kalçaların aynı seviyede olmaması,

• Kollar ile gövde arasındaki mesafenin iki tarafta farklı görünmesi,

• Gövdenin bir tarafa doğru eğilmiş görünmesi,

• Öne eğilme sırasında sırtın bir tarafında belirginleşen kabarıklık,

• Duruşta belirgin asimetri.

Bu bulguların bulunması tek başına skolyoz tanısı anlamına gelmez. Kesin değerlendirme, uzman muayenesi ve gerekli görülen görüntüleme yöntemleriyle yapılır.

SKOLYOZ TEDAVİSİNDE TEK BİR YÖNTEM YOKTUR

Skolyoz tedavisi hastadan hastaya değişir. Küçük ve ilerleme riski düşük eğriliklerde yalnızca düzenli takip yeterli olabilir.

İlerleme riski bulunan bazı çocuklarda korse tedavisi değerlendirilebilir. Daha ileri veya belirli özelliklere sahip eğriliklerde ise cerrahi tedavi gündeme gelebilir.

Cerrahi yöntem belirlenirken hastanın yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin derecesi ve tipi, omurganın esnekliği ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir.

İpli skolyoz, uygun hastalarda omurga hareketliliğini mümkün olduğunca korumayı amaçlayan cerrahi seçeneklerden biridir. Ancak yöntemin uygunluğu ve beklenen sonuçlar kişiden kişiye değişebilir.

SONUÇ

Skolyoz, özellikle büyüme çağında dikkatle takip edilmesi gereken bir omurga deformitesidir. Erken fark edilmesi, eğriliğin ilerleme riskinin değerlendirilmesi ve uygun tedavi seçeneğinin zamanında belirlenmesi açısından önem taşır.

İpli skolyoz (vertebral body tethering), uygun seçilmiş ve büyüme potansiyeli devam eden bazı hastalarda değerlendirilebilen füzyonsuz cerrahi yöntemlerden biridir. Tedavinin amacı omurga eğriliğini kontrol etmek ve mümkün olduğunca omurga hareketliliğini korumaktır.

Her skolyoz hastasının tedavi ihtiyacı ve uygulanabilecek yöntem farklı olduğundan, tedavi kararı ayrıntılı ortopedik değerlendirme sonrasında kişiye özel olarak verilmelidir.