Kasık Fıtığı Hakkında Merak Edilenler

KASIK FITIĞI NEDİR? BELİRTİLERİ VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Karın duvarında doğuştan bulunan veya zaman içinde çeşitli nedenlerle oluşan zayıf alanlardan karın içindeki dokuların dışarı doğru çıkması sonucu fıtık gelişebilir. Karın duvarı fıtıkları; kasık, göbek, ameliyat kesisi ve karın duvarının farklı bölgelerinde ortaya çıkabilir.

Emsey Hospital Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Tarık Zafer Nursal, fıtıkların günlük yaşamı etkileyebilecek şikâyetlere neden olabileceğini belirterek, “Fıtık hastada ağrı, sıkışma ve bölgede dolgunluk veya şişlik hissinin yanı sıra sosyal hayatı zorlaştırabilen şekil değişikliği ve hareket kısıtlılığına neden olabilir” dedi.

KASIK FITIĞI NEDİR?

Karın duvarı fıtıkları arasında en sık görülenlerden biri kasık fıtığıdır (inguinal herni). Kasık bölgesi, anatomik yapısı nedeniyle karın duvarının fıtık gelişimine yatkın bölgelerinden biridir.

Kasık fıtığı erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür. Bunun nedenlerinden biri, erkeklerde testislerin gelişim sırasında karın boşluğundan kasık kanalından geçerek torbaya inmesi ve bu bölgede anatomik olarak bir geçiş alanı bulunmasıdır.

Kasık fıtıkları doğuştan olabileceği gibi yaşamın ilerleyen dönemlerinde de ortaya çıkabilir. Özellikle karın duvarındaki zayıflıkla birlikte karın içi basıncını artıran durumlar fıtığın oluşmasına veya belirginleşmesine katkıda bulunabilir.

Kasık fıtıkları genel olarak indirekt ve direkt kasık fıtığı şeklinde sınıflandırılır. Femoral fıtıklar ise kasık bölgesinin alt kısmında, uyluğa yakın bölgede ortaya çıkan farklı bir fıtık türüdür.

KASIK FITIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Kasık fıtığının en sık fark edilen belirtisi, kasık bölgesinde ortaya çıkan şişlik veya çıkıntıdır.

Bu şişlik özellikle kişi ayakta durduğunda, öksürdüğünde, ıkındığında veya fiziksel efor sırasında daha belirgin hale gelebilir. Bazı fıtıklarda kişi uzandığında veya dinlendiğinde şişlik azalabilir ya da tamamen kaybolabilir.

Fıtığın büyüklüğüne ve içerdiği dokulara bağlı olarak şu şikâyetler görülebilir:

• Kasık bölgesinde ağrı veya rahatsızlık hissi

• Şişlik ya da dolgunluk

• Fiziksel aktivite sırasında artan ağrı

• Bölgede baskı veya çekilme hissi

• Hareket sırasında rahatsızlık

Ancak bazı kasık fıtıkları uzun süre belirgin bir şikâyete neden olmadan da bulunabilir.

FITIK NEDEN BÜYÜR?

Fıtık oluşumunda karın duvarındaki zayıflık temel faktörlerden biridir. Bu zayıflık doğuştan bulunabileceği gibi yaşlanma, geçirilmiş ameliyatlar veya yaralanmalar sonucunda da gelişebilir.

Karın içi basıncını artıran durumlar da fıtığın ortaya çıkmasına veya mevcut fıtığın belirginleşmesine katkıda bulunabilir. Örneğin kronik öksürük, kabızlık nedeniyle sık ıkınma, ağır kaldırma ve aşırı kilo gibi faktörler bazı kişilerde rol oynayabilir.

KASIK FITIĞI NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Kasık fıtığında kalıcı onarım sağlayan temel tedavi cerrahidir. Ancak her fıtık için aynı tedavi yaklaşımı uygulanmaz.

Şikâyeti olmayan veya çok az olan bazı hastalarda, fıtığın özellikleri ve komplikasyon riski değerlendirilerek doktor kontrolünde izlem tercih edilebilir. Özellikle ameliyat açısından yüksek risk taşıyan kişilerde de hastanın genel durumu göz önünde bulundurularak takip kararı verilebilir.

Bununla birlikte ağrıya neden olan, giderek büyüyen, günlük yaşamı etkileyen veya komplikasyon riski taşıyan fıtıklarda cerrahi tedavi gündeme gelir.

Ameliyat yöntemi; fıtığın türüne, büyüklüğüne, daha önce geçirilmiş ameliyatlara ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.

AÇIK VE KAPALI FITIK AMELİYATI

Fıtık onarımı açık veya laparoskopik (kapalı) yöntemlerle gerçekleştirilebilir.

Kapalı ameliyatlarda karın duvarındaki fıtık bölgesine küçük kesilerden ulaşılır ve uygun hastalarda fıtık alanı sentetik yama ile desteklenebilir.

Açık onarımda ise fıtık bölgesine doğrudan ulaşılır. Günümüzde birçok fıtık onarımında, fıtığın tekrar etme riskini azaltmak amacıyla uygun hastalarda yama kullanılmaktadır.

Hangi yöntemin tercih edileceği hastaya ve fıtığın özelliklerine göre cerrah tarafından değerlendirilir.

FITIK AMELİYATLARINDA YAMA NEDEN KULLANILIR?

Fıtık onarımında kullanılan sentetik yamalar, zayıflamış karın duvarının desteklenmesine yardımcı olur. Yama kullanımı özellikle birçok fıtık türünde nüks riskini azaltmak amacıyla tercih edilen cerrahi yaklaşımlardan biridir.

Yamalar farklı malzemelerden ve farklı özelliklerde üretilebilir. Açık veya kapalı ameliyatlarda kullanılacak yamanın türü ve yerleştirilme şekli, fıtığın bulunduğu bölgeye ve cerrahi tekniğe göre değişir.

Laparoskopik yöntemlerde karın içine yerleştirilen yamaların bağırsaklarla doğrudan temasını önlemek amacıyla özel yüzey özelliklerine sahip materyaller kullanılabilir. Böylece ameliyat sonrası istenmeyen yapışıklık riskinin azaltılması hedeflenir.

FITIK SIKIŞMASI VE BOĞULMASI NEDİR?

Fıtık kesesinin içine giren dokunun dışarıda sıkışması, fıtık sıkışması (inkarserasyon) olarak tanımlanır. Sıkışan dokunun kan dolaşımının bozulması ise boğulmuş fıtık (strangülasyon) olarak adlandırılır.

Bu durumlar acil değerlendirme gerektirebilir.

Fıtık bölgesindeki şişliğin daha önce olduğu gibi içeri gitmemesi, ani veya giderek artan şiddetli ağrı, hassasiyet, bulantı-kusma, karında şişkinlik veya gaz-gaita çıkaramama gibi belirtiler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

FITIKLAR HANGİ BÖLGELERDE GÖRÜLÜR?

Fıtıklar yalnızca kasık bölgesinde görülmez. Karın duvarının farklı noktalarında da gelişebilir.

En sık karşılaşılan türler arasında:

• Kasık fıtığı (inguinal herni)

• Femoral fıtık

• Göbek fıtığı (umbilikal herni)

• Epigastrik fıtık

• Ameliyat kesisi fıtığı (insizyonel herni)

bulunur.

Özellikle daha önce karın bölgesinden ameliyat geçirmiş kişilerde, ameliyat kesisi bölgesinde karın duvarının zayıflamasına bağlı olarak insizyonel fıtık gelişebilir.

FITIK BELİRTİLERİ OLANLAR NE YAPMALI?

Kasık veya karın bölgesinde özellikle ayakta dururken ya da öksürme ve ıkınma sırasında belirginleşen bir şişlik fark edilmesi durumunda Genel Cerrahi uzmanına başvurulması önemlidir.

Tanı çoğu zaman fizik muayene ile konulabilir. Gerekli durumlarda ultrasonografi veya diğer görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Fıtık tanısı konulduktan sonra hastanın şikâyetleri, fıtığın boyutu ve türü, komplikasyon riski ve genel sağlık durumu değerlendirilerek uygun tedavi veya takip planı oluşturulur.

SONUÇ

Fıtık, karın duvarındaki zayıf alanlardan dokuların dışarı doğru çıkmasıyla oluşan ve oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Her fıtık aynı şekilde ilerlemez ve her hastada aynı tedavi yöntemi uygulanmaz.

Özellikle kasık bölgesinde ortaya çıkan şişlik, ağrı veya dolgunluk hissi ihmal edilmemeli; erken dönemde Genel Cerrahi değerlendirmesi yapılmalıdır. Uygun hastalarda cerrahi tedavi ile fıtık onarılabilir ve karın duvarının zayıf bölgesi güçlendirilebilir.