Kulak Çınlaması, Hastalık Habercisi Olabilir

KULAK ÇINLAMASI NEDİR? HANGİ DURUMLARDA DOKTORA BAŞVURULMALI?

Kulak çınlaması, kişinin dışarıdan herhangi bir ses kaynağı olmamasına rağmen çınlama, uğultu, vızıltı, cızırtı, tıslama veya düdük sesi gibi sesler duyması olarak tanımlanır. Tıbbi adı tinnitus olan bu durum, toplumda oldukça yaygın görülür ve bazı kişilerde kısa süreli, bazı kişilerde ise uzun süreli olarak ortaya çıkabilir.

Emsey Hospital Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanları, kısa süreli ve geçici kulak çınlamalarının zaman zaman normal koşullarda da görülebileceğini, ancak sık tekrarlayan, uzun süren veya yaşam kalitesini etkileyen çınlamaların değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

KULAK ÇINLAMASI NEDİR?

Tinnitus, kişinin herhangi bir dış ses olmaksızın ses algılamasıdır. Çınlama tek kulakta, iki kulakta veya başın içinde hissedilebilir.

Bazı kişiler çınlamayı sürekli duyarken, bazı kişilerde ses aralıklı olarak ortaya çıkabilir. Çınlamanın şiddeti de kişiden kişiye değişebilir.

Kulak çınlaması tek başına bir hastalık değildir; farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir belirtidir.

KULAK ÇINLAMASI NEDEN OLUR?

Kulak çınlamasının birçok farklı nedeni olabilir. Bunların başında işitme sistemiyle ilişkili sorunlar gelir.

Çınlamayla ilişkili olabilecek bazı durumlar şunlardır:

• Yaşa bağlı işitme kaybı,
• Uzun süre yüksek sese maruz kalma,
• Gürültüye bağlı işitme sistemi hasarı,
• Kulak kiri birikmesi,
• Orta veya dış kulak enfeksiyonları,
• Bazı ilaçların yan etkileri,
• Baş veya kulak travmaları,
• Çene eklemi ve çevresindeki bazı sorunlar,
• Stres ve uyku bozuklukları,
• Bazı damar ve dolaşım sistemi sorunları.

Bununla birlikte bazı kişilerde yapılan değerlendirmelere rağmen çınlamanın kesin nedeni belirlenemeyebilir.

KULAK ÇINLAMASI BİR HASTALIĞIN HABERCİSİ OLABİLİR Mİ?

Kulak çınlaması her zaman ciddi bir hastalığa işaret etmez. Ancak bazı durumlarda altta yatan bir sağlık sorununun belirtisi olabilir.

Özellikle tek taraflı ve sürekli çınlama, çınlamaya eşlik eden işitme kaybı veya baş dönmesi gibi belirtiler varsa KBB uzmanı tarafından değerlendirme yapılması önemlidir.

Nabızla aynı ritimde hissedilen, yani kalp atımıyla senkronize olan çınlamalar da farklı nedenlerle ilişkili olabileceğinden ayrıca değerlendirilmelidir.

KULAK ÇINLAMASI İŞİTME KAYBIYLA İLİŞKİLİ OLABİLİR

Tinnitus ile işitme kaybı arasında sık görülen bir ilişki bulunmaktadır.

Özellikle uzun süre yüksek sese maruz kalmak, hem işitme sisteminde hasara hem de buna bağlı çınlamaya neden olabilir. Bu nedenle yüksek sesli müzik, konser, iş ortamındaki gürültü veya yüksek sesli makineler gibi kaynaklara uzun süre maruz kalan kişilerin işitme sağlığını korumaya yönelik önlemler alması önemlidir.

Çınlamayla birlikte işitme kaybı fark edilmesi durumunda işitme testi ve gerekli diğer değerlendirmeler yapılabilir.

KULAK ÇINLAMASI PSİKOLOJİYİ ETKİLEYEBİLİR Mİ?

Özellikle uzun süre devam eden ve kişinin dikkatini yoğun şekilde çeken tinnitus, yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Çınlama;

• Uykuya dalmayı zorlaştırabilir,
• Dikkat ve konsantrasyonu etkileyebilir,
• Günlük yaşamda huzursuzluk oluşturabilir,
• Kaygı ve stres düzeyini artırabilir.

Öte yandan stres ve uyku sorunları da kişinin çınlamayı daha belirgin algılamasına neden olabilir. Böylece çınlama ile stres arasında karşılıklı bir etkileşim oluşabilir.

Bu nedenle uzun süreli tinnitusun değerlendirilmesinde yalnızca kulağın değil, kişinin uyku düzeni, stres düzeyi ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin de dikkate alınması önemlidir.

KULAK ÇINLAMASI NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Tinnitus değerlendirmesinde öncelikle kişinin şikâyetinin özellikleri ayrıntılı olarak sorgulanır.

Çınlamanın;

• Ne zamandır devam ettiği,
• Tek veya çift taraflı olduğu,
• Sürekli ya da aralıklı olup olmadığı,
• Nabızla senkronize olup olmadığı,
• İşitme kaybının eşlik edip etmediği,
• Baş dönmesi veya kulakta dolgunluk gibi başka belirtilerin bulunup bulunmadığı

değerlendirilir.

KBB muayenesinin ardından gerekli görülürse işitme testi (odyometri) ve diğer incelemeler planlanabilir. Özellikle tek taraflı, asimetrik veya nabızla senkronize tinnitus gibi özel durumlarda ek tetkiklere ihtiyaç duyulabilir.

KULAK ÇINLAMASININ TEDAVİSİ VAR MI?

Kulak çınlamasında tedavi, öncelikle altta yatan nedenin belirlenmesine göre planlanır.

Örneğin kulak kiri, enfeksiyon veya tedavi edilebilir başka bir neden saptanırsa buna yönelik tedavi uygulanabilir.

İşitme kaybının eşlik ettiği kişilerde işitme cihazları, bazı hastalarda hem işitmenin desteklenmesine hem de çınlamanın daha az fark edilmesine yardımcı olabilir.

Bunun yanı sıra uygun hastalarda;

• Ses terapileri,
• Çınlamayı maskeleyen veya arka plan sesi sağlayan yöntemler,
• Uyku düzeninin desteklenmesi,
• Stres yönetimi,
• Bilişsel davranışçı terapi gibi psikolojik yaklaşımlar

kullanılabilir.

Her tinnitus hastası için aynı tedavi yöntemi uygun değildir. Tedavi yaklaşımı kişinin şikâyetleri, işitme durumu, eşlik eden hastalıkları ve çınmanın nedenine göre belirlenmelidir.

KULAK ÇINLAMASINDAN KORUNMAK İÇİN NELER YAPILABİLİR?

Her tinnitus vakasını önlemek mümkün olmayabilir. Ancak işitme sağlığını korumaya yönelik bazı önlemler alınabilir.

• Uzun süre yüksek sesli ortamlarda bulunmaktan kaçının.
• Gürültülü çalışma ortamlarında uygun işitme koruyucular kullanın.
• Kulaklıkla müzik dinlerken ses seviyesini makul düzeyde tutun ve uzun süre kesintisiz dinlemekten kaçının.
• Kulak çubuğu veya benzeri cisimlerle kulak kanalını temizlemeye çalışmayın.
• Kullanılan ilaçların olası yan etkileri konusunda hekiminiz veya eczacınızdan bilgi alın.
• Uyku düzenine ve stres yönetimine dikkat edin.
• İşitme kaybı veya tekrarlayan kulak sorunları varsa KBB kontrollerini ihmal etmeyin.

HANGİ DURUMLARDA KULAK ÇINLAMASI İÇİN DOKTORA BAŞVURULMALI?

Her çınlama acil bir durum değildir. Ancak aşağıdaki durumlarda KBB uzmanına başvurulması önemlidir:

• Çınlamanın sürekli veya giderek artan şekilde devam etmesi,
• Tek kulakta ortaya çıkması,
• Çınlamaya işitme kaybının eşlik etmesi,
• Baş dönmesi veya denge sorunlarının bulunması,
• Çınlamanın nabızla aynı ritimde duyulması,
• Kulak ağrısı veya akıntısının eşlik etmesi,
• Ani işitme kaybıyla birlikte ortaya çıkması.

Ani işitme kaybının eşlik ettiği tinnitus acil değerlendirme gerektirebilir. Bu durumda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.