Meme Kanserini Erken Teşhis Edebilmek İçin Neler Yapılmalıdır?

MEME KANSERİNDE ERKEN TANI ÖNEMLİ: MEMEDEKİ DEĞİŞİKLİKLERE DİKKAT

Ekim ayı, dünya genelinde Meme Kanseri Farkındalık Ayı olarak meme kanserine ilişkin toplumsal farkındalığın artırılmasına yönelik çalışmaların öne çıktığı bir dönemdir.

Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri olmakla birlikte, erken tanı ile tedavi seçeneklerinin ve başarılı sonuç alma olasılığının artabildiği bir hastalıktır.

Emsey Hospital Genel Cerrahi Uzmanı, meme sağlığında kişinin kendi memelerini tanımasının ve meydana gelen değişiklikleri fark ederek gerektiğinde hekime başvurmasının önemine dikkat çekti.

“KONTROL SENDE”: MEMENİZDEKİ DEĞİŞİKLİKLERİ FARK EDİN

Meme farkındalığı, kişinin kendi memesinin normal görünümünü ve yapısını tanıması anlamına gelir. Böylece daha önce olmayan bir değişiklik ortaya çıktığında fark edilmesi kolaylaşabilir.

Kişi kendi kendine meme kontrolü sırasında;

• Memelerin şekil veya büyüklüğünde yeni oluşan belirgin değişiklik,

• Meme veya koltuk altında yeni ortaya çıkan kitle ya da şişlik,

• Meme başında içe çekilme,

• Meme başında yeni gelişen şekil değişikliği,

• Meme derisinde çökme, kalınlaşma veya portakal kabuğu görünümü,

• Meme başından özellikle kendiliğinden gelen kanlı akıntı,

• Memede geçmeyen veya yeni ortaya çıkan farklılık

gibi bulgulara dikkat edebilir.

Ancak bu bulguların görülmesi kesin olarak meme kanseri olduğu anlamına gelmez. Memede kitle ve diğer değişiklikler iyi huylu birçok farklı nedenden de kaynaklanabilir. Önemli olan yeni veya olağandışı bir değişiklik fark edildiğinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurmaktır.

KENDİ KENDİNE MEME KONTROLÜ NASIL DEĞERLENDİRİLMELİ?

Meme farkındalığı için belirli bir gün zorunluluğu bulunmamaktadır. “Her ayın 10'u” gibi hatırlatıcılar, kişinin düzenli olarak meme farkındalığını sürdürmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir.

Kontrol sırasında her iki memenin görünümü karşılaştırılabilir. Ayna karşısında memelerin şekli, cilt görünümü ve meme başları değerlendirilebilir. Ardından kişi, kendi memesinde daha önce fark etmediği bir değişiklik olup olmadığına dikkat edebilir.

Burada amaç, kendi kendine muayenenin tarama testlerinin yerine geçmesi değil, kişinin meme sağlığı konusunda farkındalık kazanmasıdır.

MEME KANSERİNDE HANGİ GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ KULLANILIR?

Meme kanserinin değerlendirilmesinde kişinin yaşı, şikâyetleri, meme yapısı ve kişisel-ailevi riskleri göz önünde bulundurularak farklı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

MAMOGRAFİ

Mamografi, meme kanserinin taranması ve değerlendirilmesinde önemli görüntüleme yöntemlerinden biridir.

Özellikle meme dokusunda henüz elle hissedilemeyecek kadar küçük değişikliklerin ve bazı mikrokalsifikasyonların saptanmasına yardımcı olabilir.

Tarama amacıyla mamografi yapılmasının yaşı ve sıklığı, ulusal tarama programlarına ve kişinin risk durumuna göre belirlenir.

MEME ULTRASONOGRAFİSİ

Meme ultrasonografisi, özellikle genç kadınlarda ve yoğun meme dokusunun değerlendirilmesinde mamografiye yardımcı bir yöntem olarak kullanılabilir.

Bir kitle saptandığında bunun kistik veya solid özelliklerinin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. Ancak ultrasonografi her durumda mamografinin yerine geçen bir tarama yöntemi değildir.

MEME MR'I

Meme manyetik rezonans görüntüleme (MR), her kadın için rutin tarama yöntemi değildir. Özellikle yüksek meme kanseri riski taşıyan bazı kadınlarda veya belirli klinik durumlarda mamografi ve ultrasonografiye ek olarak kullanılabilir.

Hangi görüntüleme yönteminin gerekli olduğuna kişinin yaşı, risk faktörleri, klinik bulguları ve önceki tetkikleri değerlendirilerek karar verilir.

MEME KANSERİNDE ERKEN TANI TEDAVİ SEÇENEKLERİNİ ARTIRABİLİR

Meme kanserinin tedavisi, hastalığın türü, evresi, tümörün biyolojik özellikleri ve kişinin genel sağlık durumu gibi birçok faktöre göre belirlenir.

Tedavide;

• Cerrahi,

• Radyoterapi,

• Kemoterapi,

• Hormon tedavisi,

• Hedefe yönelik tedaviler,

• İmmünoterapi

gibi yöntemlerden biri veya birkaçı kullanılabilir.

Bazı hastalarda cerrahi öncesinde ilaç tedavileri uygulanarak tümörün küçültülmesi ve cerrahi tedavinin planlanması mümkün olabilir. Bazı hastalarda ise cerrahi ilk tedavi basamağı olabilir.

Tedavi kararı, gerekli durumlarda multidisipliner tümör konseylerinde değerlendirilerek hastaya özel olarak planlanabilir.

HER MEME KANSERİNDE MEMENİN TAMAMININ ALINMASI GEREKMEZ

Meme kanseri tanısı alan her hastada memenin tamamının alınması gerektiği düşüncesi doğru değildir.

Uygun hastalarda meme koruyucu cerrahi uygulanabilir. Bazı hastalarda ise tümörün özellikleri, hastalığın yaygınlığı veya başka tıbbi nedenlerle mastektomi, yani memenin tamamının alınması gerekebilir.

Memenin tamamının alınmasının gerektiği durumlarda uygun hastalarda meme onarımı (rekonstrüksiyon) seçenekleri de değerlendirilebilir.

Bu nedenle cerrahi yöntem, her hasta için aynı şekilde uygulanmaz; hastalığın özelliklerine ve kişinin ihtiyaçlarına göre belirlenir.

MEMEDEKİ HER DEĞİŞİKLİK KANSER DEĞİLDİR, AMA İHMAL EDİLMEMELİDİR

Memede kitle, ağrı, akıntı veya şekil değişikliği gibi belirtiler farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bu nedenle kişinin kendi kendine tanı koymaya çalışması yerine, şüpheli bir değişiklik fark edildiğinde uzman değerlendirmesi önemlidir.

Özellikle yeni ortaya çıkan ve devam eden meme veya koltuk altı değişiklikleri geciktirilmeden değerlendirilmelidir.

SONUÇ

Meme kanseri farkındalığında en önemli noktalardan biri, kişinin kendi meme yapısını tanıması ve meydana gelen değişiklikleri fark edebilmesidir. Ancak kendi kendine meme kontrolü, mamografi gibi tarama yöntemlerinin veya hekim muayenesinin yerine geçmez.

Erken tanı, meme kanserinde tedavi seçeneklerinin belirlenmesi açısından önemli bir avantaj sağlayabilir.

Meme sağlığınızı korumak için yaşınıza ve kişisel risk durumunuza uygun tarama programını öğrenin; memenizde yeni veya olağandışı bir değişiklik fark ettiğinizde hekiminize başvurun.