Mesane Kanseri Erkeklerde 3 Kat Daha Fazla Görülüyor

MESANE KANSERİ NEDİR? BELİRTİLERİ, RİSK FAKTÖRLERİ VE TANI YÖNTEMLERİ

Mesane kanseri, idrarın depolandığı mesanenin iç yüzeyini oluşturan hücrelerden gelişen bir kanser türüdür. Özellikle orta ve ileri yaşlarda daha sık görülmekle birlikte, daha genç kişilerde de ortaya çıkabilir.

Mesane kanseri erkeklerde kadınlara göre daha sık görülmektedir. Hastalığın ortaya çıkmasında yaş, sigara kullanımı, bazı kimyasal maddelere uzun süreli maruz kalma ve kişinin tıbbi geçmişi gibi çeşitli faktörler rol oynayabilir.

Emsey Hospital Üroloji Uzmanı Doç. Dr. Serdar Aykan, mesane kanserinin özellikle idrarda kan görülmesi gibi erken dönemde fark edilebilecek belirtilerle kendini gösterebildiğine dikkat çekerek, bu tür şikâyetlerin ihmal edilmemesi gerektiğini belirtti.

MESANE KANSERİ NEDEN OLUR?

Mesane kanserinin tek bir nedeni bulunmamaktadır. Hastalığın gelişiminde genetik özellikler, yaş, çevresel faktörler ve yaşam tarzı gibi birçok etken birlikte rol oynayabilir.

Sigara kullanımı, mesane kanseri açısından en önemli bilinen risk faktörlerinden biridir. Sigara dumanında bulunan bazı kimyasal maddeler böbrekler tarafından süzülerek idrarla atılır ve mesane iç yüzeyinin bu maddelere uzun süre maruz kalmasına neden olabilir.

Bunun yanı sıra bazı mesleklerde kullanılan kimyasallara uzun süreli maruz kalmak da riski artırabilir.

Özellikle;

• Kauçuk ve lastik sanayisinde kullanılan bazı kimyasallar,

• Boya ve tekstil sektöründeki belirli kimyasal maddeler,

• Deri işleme süreçlerinde kullanılan bazı maddeler,

• Arsenik içeren maddelere maruziyet

mesane kanseri açısından risk oluşturabilecek çevresel faktörler arasında yer alabilir.

Geçmişte geçirilmiş bazı kanser tedavileri, kronik mesane irritasyonu ve belirli enfeksiyonlar da bazı kişilerde risk artışıyla ilişkilendirilebilir.

Ancak bir risk faktörünün bulunması kişinin mutlaka mesane kanserine yakalanacağı anlamına gelmez.

MESANE KANSERİ KİMLERDE DAHA SIK GÖRÜLÜR?

Mesane kanseri özellikle ileri yaşlarda daha sık görülür. Bununla birlikte hastalık yalnızca yaşlı kişilere özgü değildir.

Riskin artabileceği durumlar arasında;

• İleri yaş,

• Erkek cinsiyet,

• Sigara kullanımı,

• Bazı endüstriyel kimyasallara uzun süreli maruziyet,

• Daha önce mesane kanseri geçirmiş olmak,

• Kronik mesane irritasyonu,

• Bazı kemoterapi ilaçlarına veya radyoterapiye maruz kalmış olmak,

• Bazı genetik ve ailesel faktörler

sayılabilir.

Bu nedenle özellikle risk faktörleri bulunan kişilerin idrarla ilgili yeni ve açıklanamayan belirtileri önemsemesi gerekir.

MESANE KANSERİNİN EN SIK BELİRTİSİ: İDRARDA KAN

Mesane kanserinin en önemli ve sık görülen belirtilerinden biri idrarda kan görülmesidir (hematüri).

İdrardaki kan;

• Gözle görülebilecek şekilde kırmızı veya pembe renkli olabilir,

• Pıhtılar içerebilir,

• Yalnızca mikroskobik incelemede fark edilebilir.

Önemli bir nokta, idrarda kan görülmesinin her zaman kanser anlamına gelmemesidir. İdrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşları ve başka ürolojik hastalıklar da hematüriye neden olabilir.

Ancak idrarda kan görülmesi, özellikle ağrı olmadan ortaya çıkıyorsa, mutlaka değerlendirilmesi gereken bir bulgudur.

MESANE KANSERİNDE BAŞKA HANGİ BELİRTİLER GÖRÜLEBİLİR?

Mesane kanserinde idrarda kanın yanı sıra idrar yapma alışkanlığında değişiklikler de görülebilir.

Bunlar arasında;

• Sık idrara çıkma,

• Ani ve güçlü idrar yapma ihtiyacı,

• İdrar yaparken yanma veya ağrı,

• İdrar yapmada zorlanma,

• İdrarın kesik kesik gelmesi,

• Mesanenin tamamen boşalmadığı hissi,

• Tekrarlayan veya açıklanamayan idrar yolu enfeksiyonları

bulunabilir.

Bu belirtiler mesane kanserine özgü değildir ve çok daha sık görülen iyi huylu hastalıklar veya enfeksiyonlar nedeniyle de ortaya çıkabilir. Bu nedenle belirtilerin nedeninin araştırılması önemlidir.

İLERİ EVRE MESANE KANSERİNDE HANGİ BELİRTİLER GÖRÜLEBİLİR?

Mesane kanserinin daha ileri evrelerinde hastalığın yayıldığı bölgeye bağlı olarak farklı belirtiler ortaya çıkabilir.

Örneğin;

• Bel veya yan ağrısı,

• İştahsızlık,

• Halsizlik ve yorgunluk,

• Açıklanamayan kilo kaybı,

• Kemik ağrıları

gibi genel veya yayılım bölgesine bağlı belirtiler görülebilir.

Ancak bu belirtiler mesane kanserine özgü değildir. Özellikle kanlı balgam, sarılık veya baş ağrısı gibi bulgular mesane kanserinin tipik belirtileri olarak değerlendirilmemelidir; bu tür şikâyetlerin farklı nedenleri olabilir ve ayrı şekilde araştırılması gerekir.

MESANE KANSERİ NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Mesane kanserinden şüphelenildiğinde tanı süreci hastanın şikâyetleri, tıbbi geçmişi ve muayene bulguları doğrultusunda planlanır.

Kullanılabilecek yöntemler arasında;

• İdrar tahlili,

• İdrar sitolojisi,

• Ultrasonografi,

• Bilgisayarlı tomografi veya MR gibi görüntüleme yöntemleri,

• Sistoskopi

bulunabilir.

Sistoskopi nedir?

Sistoskopi, idrar kanalından ince bir kamera ile girilerek mesanenin iç yüzeyinin doğrudan değerlendirilmesini sağlayan bir yöntemdir.

Mesanede şüpheli bir oluşum görülmesi halinde, gerekli durumlarda bu bölgeden doku örneği alınarak patolojik inceleme yapılabilir. Kesin tanının konulmasında patolojik değerlendirme önemli bir yere sahiptir.

MESANE KANSERİ TEK TİP DEĞİLDİR

Mesanede farklı özelliklere sahip tümörler gelişebilir. Bunların büyük bölümünü ürotelyal karsinom oluşturur. Bunun yanında daha nadir görülen skuamöz hücreli karsinom ve adenokarsinom gibi farklı tümör tipleri de bulunabilir.

Tedavi ve takip planı; tümörün tipine, mesane duvarındaki yayılımına, derecesine, sayısına ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.

MESANE KANSERİNDE TEDAVİ NASIL YAPILIR?

Mesane kanseri tedavisi, hastalığın evresine ve tümörün özelliklerine göre kişiye özel olarak planlanır.

Yüzeysel ve kas tabakasına ilerlememiş bazı tümörlerde, tümörün idrar yolundan girilerek çıkarıldığı transüretral rezeksiyon (TUR-M) uygulanabilir.

Bazı hastalarda TUR-M sonrasında mesane içine uygulanan ilaç tedavilerinden yararlanılabilir.

Kas tabakasına ilerlemiş veya daha ileri evredeki hastalarda ise hastalığın özelliklerine göre;

• Cerrahi tedavi,

• Kemoterapi,

• İmmünoterapi,

• Radyoterapi,

• Mesane içine uygulanan tedaviler

gibi seçenekler değerlendirilebilir.

Hangi tedavinin uygulanacağı, tümörün evresi ve hastanın genel sağlık durumu göz önünde bulundurularak multidisipliner şekilde belirlenir.

MESANE KANSERİNDEN KORUNMAK MÜMKÜN MÜ?

Her mesane kanserini önlemek mümkün değildir. Ancak bazı risk faktörlerinin azaltılması hastalık riskinin düşürülmesine yardımcı olabilir.

Özellikle sigara kullanmamak veya sigarayı bırakmak, mesane kanseri açısından önemli bir koruyucu adımdır.

Bunun yanında iş ortamında kimyasal maddelere maruz kalan kişilerin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun şekilde korunması önem taşır.

Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi ve idrarla ilgili şüpheli belirtilerin geciktirilmeden değerlendirilmesi de önemlidir.

İDRARDA KAN GÖRÜRSENİZ İHMAL ETMEYİN

İdrarda kan görülmesi her zaman kanser anlamına gelmez. Ancak özellikle ağrısız ve tekrarlayan kanlı idrar, mutlaka üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Erken dönemde ortaya çıkabilen bu belirtiyi “nasıl olsa geçer” diyerek önemsememek doğru değildir.

SONUÇ

Mesane kanseri özellikle orta ve ileri yaşlarda görülebilen, erkeklerde kadınlara göre daha sık ortaya çıkan bir kanser türüdür. Sigara kullanımı ve bazı kimyasal maddelere uzun süreli maruziyet önemli risk faktörleri arasında yer almaktadır.

İdrarda kan görülmesi, mesane kanserinin en önemli belirtilerinden biridir. Bununla birlikte hematürinin enfeksiyon ve taş hastalığı gibi birçok farklı nedeni de olabilir.

İdrarda kan, idrar yapma alışkanlığında belirgin değişiklik, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları veya açıklanamayan ürolojik yakınmalarınız varsa, nedeninin belirlenmesi için Üroloji uzmanına başvurmanız önemlidir.