Sarımsak Doğal Antibiyotik Mi?

SARIMSAĞIN FAYDALARI NELERDİR? SARIMSAK NASIL TÜKETİLMELİ?

Sarımsak, yüzyıllardır farklı toplumların mutfaklarında ve geleneksel uygulamalarında kullanılan, Allium ailesine ait bir bitkidir. Kendine özgü kokusu ve lezzetinin yanı sıra içerdiği kükürtlü bileşikler nedeniyle bilimsel araştırmalara da konu olmuştur.

Sarımsağın sağlık üzerindeki etkilerinde özellikle allicin (allisin) başta olmak üzere çeşitli kükürtlü bileşiklerin rol oynadığı düşünülmektedir. Ancak sarımsağın tek başına herhangi bir hastalığı tedavi ettiği veya ilaçların yerine geçebileceği söylenemez.

SARIMSAĞIN FAYDALARI NELERDİR?

Sarımsak, beslenme düzeninin bir parçası olarak tüketildiğinde çeşitli besin öğeleri ve biyoaktif bileşikler sağlar.

Bilimsel araştırmalarda sarımsak ve sarımsak preparatlarının;

• Kan basıncı,

• Kan yağları ve kolesterol düzeyleri,

• Kan şekeri metabolizması,

• Oksidatif stres ve inflamasyonla ilişkili bazı biyolojik süreçler

üzerindeki olası etkileri araştırılmıştır.

Bazı çalışmalarda özellikle sarımsak preparatlarının kan basıncı veya kolesterol düzeylerinde mütevazı değişikliklerle ilişkili olabileceği bildirilmiştir. Ancak bu etkiler kullanılan ürünün içeriğine, dozuna, tüketim şekline ve kişinin sağlık durumuna göre değişebilir.

Bu nedenle sarımsak, hipertansiyon, diyabet veya yüksek kolesterol tedavisinin yerine kullanılmamalıdır.

SARIMSAK DOĞAL ANTİBİYOTİK Mİ?

Sarımsak sıklıkla “doğal antibiyotik” olarak tanımlansa da bu ifade tıbbi açıdan dikkatli kullanılmalıdır.

Sarımsağın ezilmesi veya doğranması sırasında oluşan allisin ve diğer kükürtlü bileşiklerin laboratuvar ortamında bazı mikroorganizmalar üzerinde antimikrobiyal etkiler gösterebildiği bilinmektedir.

Ancak laboratuvar ortamındaki bu etkiler, sarımsağın insanlarda bakteriyel enfeksiyonları tedavi ettiği anlamına gelmez.

Sarımsak, doktor tarafından reçete edilen antibiyotiklerin yerine kullanılmamalıdır. Özellikle bakteriyel enfeksiyonlarda gerekli antibiyotik tedavisinin bırakılması veya geciktirilmesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

SARIMSAK VE KANSER ARASINDA NASIL BİR İLİŞKİ VAR?

Sarımsak ve içerdiği kükürtlü bileşiklerin kanser biyolojisi üzerindeki olası etkileri uzun süredir araştırılmaktadır.

Laboratuvar ve deneysel çalışmalarda sarımsaktaki bazı bileşiklerin;

• Oksidatif stresle ilişkili süreçleri etkilemesi,

• Hücre çoğalması üzerinde etkili olması,

• Programlanmış hücre ölümü olarak bilinen apoptoz mekanizmasını etkilemesi,

• Bazı inflamatuvar süreçleri değiştirmesi

gibi çeşitli biyolojik etkileri araştırılmıştır.

Bazı gözlemsel araştırmalarda yüksek sarımsak tüketimi ile belirli kanser türlerinin görülme riski arasında ilişki bildirilmiş olsa da bu sonuçlar sarımsağın kanseri önlediğini veya tedavi ettiğini kanıtlamaz.

Kanserden korunmada sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak, sağlıklı vücut ağırlığını korumak, dengeli beslenmek, fiziksel olarak aktif olmak ve yaşa/risk durumuna uygun kanser taramalarına katılmak çok daha önemli koruyucu yaklaşımlardır.

SARIMSAK KALP-DAMAR SAĞLIĞINI DESTEKLER Mİ?

Kalp-damar sağlığı açısından da sarımsağın olası etkileri araştırılmıştır.

Bazı klinik çalışmalarda sarımsak veya belirli sarımsak preparatlarının kan basıncı ve kan lipidleri üzerinde sınırlı düzeyde olumlu etkileri olabileceği gösterilmiştir.

Ancak sarımsağın;

• Hipertansiyonu tedavi ettiği,

• Damar sertliğini ortadan kaldırdığı,

• Kalp krizi veya felci önlediği,

• Kan pıhtılarını kesin olarak engellediği

söylenemez.

Özellikle kan sulandırıcı veya pıhtılaşmayı etkileyen ilaçlar kullanan kişilerin yüksek miktarda sarımsak veya sarımsak takviyesi kullanmadan önce doktorlarına danışmaları önemlidir. Çünkü sarımsak bazı kişilerde kanama riskini etkileyebilir.

SARIMSAĞIN CİNSEL SAĞLIK ÜZERİNDE ETKİSİ VAR MI?

Sarımsağın cinsel sağlık, hormonlar ve üreme fonksiyonları üzerindeki olası etkileri konusunda çeşitli deneysel çalışmalar bulunmaktadır.

Ancak mevcut bilimsel veriler, sarımsağın kadınlarda hormonları düzenlediği veya erkeklerde sperm kalitesini belirgin şekilde artırdığı sonucunu ortaya koymak için yeterli değildir.

Sarımsağın içerdiği bazı antioksidan bileşiklerin genel sağlık ve damar fonksiyonları üzerindeki olası etkileri araştırılmış olsa da cinsel işlev bozukluklarının tedavisinde sarımsak bir tedavi yöntemi olarak değerlendirilmemelidir.

Cinsel sağlıkla ilgili devam eden bir sorun varsa altta yatan nedenin belirlenmesi için hekim değerlendirmesi önemlidir.

SARIMSAK NASIL TÜKETİLMELİ?

Sarımsağın kendine özgü biyolojik özelliklerinden sorumlu bileşiklerin bir bölümü, sarımsak hücrelerinin parçalanmasıyla ortaya çıkar.

Sarımsak ezildiğinde veya doğrandığında, hücrelerde bulunan alliin adlı bileşik ile alliinaz enziminin etkileşimi sonucunda allisin oluşur.

Bu nedenle sarımsağın doğranması veya ezilmesi, içindeki bazı kükürtlü bileşiklerin oluşmasını sağlar.

Sarımsak yemeklere eklenerek çiğ veya pişmiş şekilde tüketilebilir. Ancak pişirme işlemi, sıcaklık ve sürenin etkisine bağlı olarak bazı biyoaktif bileşiklerin miktarını değiştirebilir.

Burada önemli olan sarımsağı tek başına bir “tedavi” olarak görmek yerine, çeşitli ve dengeli bir beslenme düzeninin parçası olarak tüketmektir.

SARIMSAK TÜKETİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Sarımsak, normal miktarlarda tüketildiğinde çoğu kişi için beslenmenin güvenli bir parçasıdır. Ancak fazla miktarda tüketilmesi bazı kişilerde;

• Mide rahatsızlığı,

• Hazımsızlık,

• Karın ağrısı,

• Gaz,

• Ağız kokusu

gibi şikâyetlere neden olabilir.

Özellikle kan sulandırıcı ilaç kullananlar, ameliyat planlanan kişiler veya düzenli ilaç tedavisi görenler sarımsak takviyeleri konusunda doktorlarına danışmalıdır.

Ayrıca sarımsak tüketiminin herhangi bir hastalık için kullanılan ilaç tedavisinin yerine geçirilmemesi gerekir.

SARIMSAK HAKKINDA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR

“Sarımsak doğal antibiyotiktir, antibiyotik yerine kullanılabilir.”
Hayır. Sarımsağın bazı mikroorganizmalar üzerinde laboratuvar ortamında antimikrobiyal etkileri gösterilmiş olsa da antibiyotik tedavisinin yerine geçmez.

“Her gün sarımsak yemek kanseri önler.”
Böyle kesin bir sonuç bulunmamaktadır. Sarımsak ve kanser arasındaki ilişki araştırılmaktadır; ancak sarımsağın kanseri önlediği veya tedavi ettiği söylenemez.

“Ne kadar çok sarımsak tüketilirse o kadar faydalıdır.”
Doğru değildir. Fazla tüketim mide-bağırsak şikâyetlerine ve özellikle yüksek doz takviyelerde ilaçlarla etkileşimlere neden olabilir.

SONUÇ

Sarımsak, içerdiği allisin ve diğer kükürtlü bileşikler nedeniyle sağlık açısından araştırılan değerli bir besindir. Kan basıncı ve kan yağları gibi bazı sağlık göstergeleri üzerindeki olası etkileri konusunda bilimsel çalışmalar bulunmakla birlikte, sonuçlar sarımsağın herhangi bir hastalığı tek başına tedavi veya önlediğini göstermemektedir.

Bu nedenle sarımsağı dengeli beslenmenin bir parçası olarak tüketmek, ancak onu ilaç veya tedavi alternatifi olarak görmemek önemlidir.

Herhangi bir hastalığınız varsa veya düzenli ilaç kullanıyorsanız, özellikle yüksek doz sarımsak ya da sarımsak takviyesi kullanmadan önce hekiminize danışmanız önerilir.